១. ការអនុវត្តគោលការណ៍

១.១ ប្រភពដើមនៃគោលការណ៍

គ្រឹះនៃយីន និងយ៉ាង (Yin-Yang lines): ក្នុង I Ching(易經) ខ្សែ “—” តំណាងឲ្យយ៉ាង (Yang – ភាពវិជ្ជមាន) ហើយ “--” តំណាងឲ្យយីន (Yin – ភាពអវិជ្ជមាន)។ សំណុំ ៦៤ ហ្គូវ (gua) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការរៀបចំខ្សែទាំងនេះឲ្យមានលំដាប់ផ្សេងៗ បង្កើតបាន ៦៤ រូបភាពហ្គូវ ដែលផ្ទុកអត្ថន័យ និងលក្ខណៈពិសេសរៀងៗខ្លួន។

តុល្យភាព និងការប្រែប្រួលយីន-យ៉ាង: រូបធីកូនិច ៦៤ ហ្គូវ ផ្ដល់អត្ថន័យថា យីន និងយ៉ាង មានភាពផ្ទុយគ្នា ពឹងផ្អែកគ្នា និងអាចប្រែក្លាយទៅវិញទៅមក។ ដូចទៅនឹងរូបតៃជី (Taiji) ដែលមានត្រីយីន-យ៉ាងរួមគ្នា ក្នុងរង្វង់ ៦៤ ហ្គូវ ក៏មានលំដាប់នៃការប្រែប្រួលផងដែរ។

១.២ លក្ខណៈនៃរូបភាព

ប្លង់ទូទៅ: រូប ៦៤ ហ្គូវអាចបង្ហាញជារាងរង្វង់ ឬការេ។ ក្នុងរង្វង់ ហ្គូវត្រូវបានរៀបជុំវិញតៃជី បង្កើតជាវដ្តនៃការប្រែប្រួលនៃចក្រវាឡ។ ក្នុងការេ ហ្គូវត្រូវបានរៀបតាមជួរដេក និងជួរឈរ បង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធដែលមានលំដាប់។

តំបន់យីន និងយ៉ាង: អាស្រ័យលើចំនួន និងទីតាំងនៃខ្សែយីន-យ៉ាង ហ្គូវត្រូវបែងចែកជាតំបន់យ៉ាង និងតំបន់យីន។ ឧទាហរណ៍ ហ្គូវ Qian មានតែខ្សែយ៉ាងទាំងអស់ ស្ថិតនៅចំណុចយ៉ាងខ្លាំងបំផុត ខណៈ Kun មានតែខ្សែយីនទាំងអស់ ស្ថិតនៅចំណុចយីនខ្លាំងបំផុត។

ការផ្លាស់ប្ដូរបណ្ដើរៗ: ចាប់ផ្ដើមពី Qian ឆ្ពោះទៅរកហ្គូវដែលមានខ្សែយីនកើនឡើង រហូតដល់ Kun ហើយបន្ទាប់មកវិលត្រឡប់ទៅខ្សែយ៉ាងវិញ បង្ហាញពីដំណើរការប្រែប្រួលបណ្ដើរៗនៃយីន និងយ៉ាង។

១.៣ អត្ថន័យ និងការអនុវត្ត

ទស្សនៈវិជ្ជា: រូប ៦៤ ហ្គូវបង្ហាញគោលគំនិតនៃយីន-យ៉ាង និងលំដាប់នៃការប្រែប្រួលនៅក្នុងចក្រវាឡ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើតុល្យភាព និងសុខដុមរមនា។

ការទស្សន៍ទាយ: ក្នុងការទស្សន៍ទាយ គេសង្កេតមើលទីតាំងនៃហ្គូវ ទំនាក់ទំនងរវាងហ្គូវ និងការប្រែប្រួលនៃខ្សែយីន-យ៉ាង ដើម្បីព្យាករណ៍ពីអនាគត និងសុខទុក្ខ។

និមិត្តរូបវប្បធម៌: រូប ៦៤ ហ្គូវជានិមិត្តរូបសំខាន់នៃវប្បធម៌ចិន ដែលប្រើប្រាស់ក្នុងវេជ្ជសាស្ត្របុរាណ គុនខ្មែរ/ចិន និងហុងស៊ុយ (Feng Shui)។

២. ដំណើរការទស្សន៍ទាយ I Ching

២.១ ដំណាក់កាលរៀបចំ

ចិត្តគំនិត: ជ្រើសរើសកន្លែងស្ងាត់ និងស្រួល រំសាយអារម្មណ៍ និងផ្ដោតអារម្មណ៍លើសំណួរ។

ឧបករណ៍: រៀបចំក្រដាស ប៊ិច និងក្រឡាស្លឹកប្រាក់បីគ្រាប់ដូចគ្នា (ដូចជាក្រឡា 0.5 ឬ 1 យួន)។ អាចមានសៀវភៅ I Ching ជំនួយសម្រាប់បកស្រាយ។

២.២ ដំណាក់កាលបង្កើតហ្គូវ

កំណត់យីន និងយ៉ាង: មុខដែលមានលេខ ឬតម្លៃ ជាមុខខាងលើ (យ៉ាង)។ មុខដែលមានរូបផ្កា ឬរូបសញ្ញាជាតិ ជាមុខខាងក្រោម (យីន)។ កុំផ្លាស់ប្ដូរក្រោយកំណត់។

ការរមួយក្រឡា: ដាក់ក្រឡាបីគ្រាប់ក្នុងដៃ ផ្ដោតអារម្មណ៍លើសំណួរ រួចរមួយឲ្យធ្លាក់លើផ្ទៃរាប និងកត់ត្រាលទ្ធផល។

៣ មុខខាងលើ = យ៉ាងចាស់ (“—X”) នឹងប្រែទៅយីន (“--”) ក្នុងហ្គូវប្រែ។

២ ខាងលើ ១ ខាងក្រោម = យ៉ាងថ្មី (“—”)។

២ ខាងក្រោម ១ ខាងលើ = យីនថ្មី (“--”)។

៣ ខាងក្រោម = យីនចាស់ (“--X”) នឹងប្រែទៅយ៉ាង (“—”) ក្នុងហ្គូវប្រែ។

បង្កើតហ្គូវ: រមួយបន្តបន្ទាប់ ៦ ដង រៀបពីក្រោមឡើងលើ ទទួលបានហ្គូវដើម។ ប្រសិនបើមានយ៉ាងចាស់ ឬយីនចាស់ ត្រូវបង្កើតហ្គូវប្រែតាមការប្រែប្រួលនៃខ្សែទាំងនោះ។

២.៣ ដំណាក់កាលបកស្រាយ

គ្មានខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃហ្គូវដើម។

មាន ១ ខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃខ្សែប្រែនោះ។

មាន ២ ខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃទាំងពីរ ដោយអាទិភាពលើខ្សែខាងលើ។

មាន ៣ ខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃហ្គូវដើម និងហ្គូវប្រែ ដោយអាទិភាពលើហ្គូវដើម។

មាន ៤ ខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃខ្សែមិនប្រែទាំងពីរ ដោយអាទិភាពលើខ្សែខាងក្រោម។

មាន ៥ ខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃខ្សែមិនប្រែក្នុងហ្គូវប្រែ។

ទាំង ៦ ខ្សែប្រែ: ប្រើពាក្យពិរោះនៃហ្គូវប្រែ។